Mozaïektegels leggen: zo pak je het stap voor stap aan
Mozaïektegels leggen kun je zelf, maar het kost meer tijd dan gewone wandtegels. Je werkt met vellen van ongeveer 30 bij 30 cm, en de naad tussen twee vellen moet gelijk zijn aan de naad binnen het vel. Met een vlakke ondergrond, een lijmkam van 3 of 4 mm en genoeg tijd per vak valt het resultaat niet tegen.
Hoeveel mozaïek heb je nodig?
Meet hoogte en breedte, vermenigvuldig dat en tel 10 procent op voor snijverlies. Rond af op hele dozen, want mozaïek gaat per doos en niet per vel. Bestel alles uit dezelfde partij: tussen twee productiepartijen kan de tint net verschillen, en bij mozaïek zie je dat meteen.
| Mozaïek | Tegeltje | Vel | Naad in het vel | Vellen per doos | m² per doos |
|---|---|---|---|---|---|
| Amsterdam vierkant, glas | 20x20x4 mm | 322x322 mm | 1,5 mm | 10 | 1,04 m² |
| Sevilla kitkat vinger, porselein | 20x145x8 mm | 296x299 mm | 3 mm | 10 | 0,89 m² |
| Sevilla mini kitkat, porselein | 12x92x8 mm | 282x308 mm | 2 mm | 10 | 0,87 m² |
| Valencia hexagon, gerecycled glas | 44x50x5 mm | 278x325 mm | 3 mm | 11 | 1,00 m² |
| Stone Line Pebbles, natuursteen | losse kiezels | 300x300 mm | onregelmatig | 11 | 1,00 m² |
Een doos glasmozaïek van 1,04 m² weegt 7 kg, een doos porseleinen kitkat van 0,89 m² ruim 14 kg. De m² per doos staat op elke productpagina in glasmozaïek, keramische mozaïektegels en natuursteen mozaïek.
Welke ondergrond is geschikt?
De ondergrond moet schoon, droog, vlak en stevig zijn. Vlak is bij mozaïek belangrijker dan bij grote tegels: een kleine bult verdeel je bij een grote tegel over het hele oppervlak, bij steentjes van 20 mm zie je hem terug als een rimpel in het patroon. Leg een rei tegen de wand en vul holtes op.
Haal oude verf, lijmresten en stof weg. Gipsplaat, cellenbeton en gipsgebonden pleisterwerk zuigen water uit de lijm en strijk je eerst voor. In de doucheruimte komt er een waterdichte afdichting op wand en vloer, en pas daarna de lijm.
Werk tussen 5 en 25 graden. Coba geeft die grenzen op voor DTA 220 en ze gelden voor vrijwel alle tegellijm: warmer trekt de lijm te snel vel, kouder hardt hij niet goed uit.
Welke lijm en welke lijmkam gebruik je?
Voor een binnenwand is kant en klare pastalijm het makkelijkst: niets mengen en lang verwerkbaar. Voor vloer, buiten of natuursteen heb je een ander type nodig. Dit zijn de lijmen uit onze verwerkingsmiddelen.
| Lijm | Soort | Waarvoor | Verbruik bij mozaïek | Verpakking |
|---|---|---|---|---|
| Coba DTA 220 | Kant en klare pastalijm | Wand binnen, tegel op tegel | Kam 3 of 4 mm | 6 kg |
| Mapei Ultramastic 5 | Pastalijm, klasse D2TE | Wand binnen, lange open tijd | Kam 3 of 4 mm | 5 kg |
| Mapei Ultrabond Eco PU 2k | Polyurethaan, twee componenten, R2T | Wand en vloer, binnen en buiten | ca. 2,5 kg per m², kam nr. 4 | 5 kg, dekt tot 2 m² |
| Mapei Kerapoxy Easy Design | Epoxy, twee componenten | Voegmiddel, mag ook als lijm | Kleine vlakken | 1,5 kg of 3 kg |
Twee uitsluitingen van de fabrikanten zelf. Ultramastic 5 mag niet op wanden die permanent onder water staan en niet op lichtgekleurd natuursteen zoals Carrarisch marmer. Ultrabond Eco PU 2k mag niet op doorzichtig glas; meng de componenten tussen 5 en 30 graden en altijd de hele set in één keer. Meer staat in onze gids over lijm voor mozaïektegels.
Hoe zet je de vellen recht?
Zet eerst een lijn uit met potlood en waterpas, horizontaal en verticaal. Begin op die lijn en niet in een hoek, want hoeken in huis zijn zelden recht.
Breng de lijm aan met de vlakke kant van de spaan en kam hem daarna in één richting door. Doe een halve vierkante meter per keer, dus ongeveer vijf vellen. De lijm blijft 20 tot 30 minuten verwerkbaar; voelt hij droog aan, haal hem dan weg en breng nieuwe aan.
Druk het vel aan met een rubberen spaan of een plankje, plat over het hele vel en niet per steentje met je vingers. Houd de naad tussen twee vellen gelijk aan de naad in het vel: 1,5 mm bij de Amsterdam glasmozaïek, 3 mm bij de Sevilla kitkat. Loop je die naad mis, dan zie je over twee meter een streep lopen. Controleer met de waterpas zolang de lijm soepel is.
Bij mozaïek vloertegels druk je harder aan. Tik daarna met je vinger op het vel: een hol geluid betekent te weinig lijm, en daar komt het steentje er later uit. Meer missers staan in ons overzicht van fouten bij het leggen van mozaïektegels.
Hoe maak je passtukken?
Het net aan de achterkant knip je met een schaar of stanleymes. Voor een rechte rand is dat vaak genoeg: knip het net door en je houdt een rij steentjes over die past.
Blijft er een halve rij over, dan snijd je de steentjes zelf. Keramiek en porselein gaan door een handtegelsnijder of een machine met waterkoeling. Glas breekt makkelijk uit en splintert, dus werk met een tangetje en een veiligheidsbril. Kiezelmozaïek snij je niet: daar haal je kiezels weg en zet je ze één voor één terug.
Rond een stopcontact, kraan of douchegoot werk je van de opening af naar buiten. Losse steentjes uit een restvel vullen een rare hoek netter op.
Wanneer mag je voegen?
Wacht minstens 24 uur na het leggen, en langer als de verpakking dat zegt. Voeg je te snel, dan perst de lijm door de naad omhoog en droogt de voeg vlekkerig op.
Voor badkamer en zwembad past epoxy: Kerapoxy Easy Design is zuurbestendig, antibacterieel door BioBlock en geschikt voor naden tot 15 mm. Voor een binnenwand volstaat een cementgebonden voeg. Mapei Ultracolor Plus dekt 1 tot 20 mm, is vorstbestendig en mag boven vloerverwarming. Bij mozaïektegels voor de badkamer is epoxy het veiligste.
Breng de voeg diagonaal aan met een rubberen voegbord, zodat je de naden vol drukt en niet leeg veegt. Haal de rest diagonaal af, wacht tot de voeg licht aantrekt en veeg met een vochtige spons in rondjes na. De waas poets je weg met een droge doek. Epoxy moet van de tegel af voordat hij hard is; lukt dat niet, dan is er Kerapoxy Cleaner. Welke kleur past staat in onze gids over voegkleur voor mozaïektegels.
Hoeken en de aansluiting op bad of werkblad kit je met siliconenkit in dezelfde kleurcode. Een hard dichtgevoegde hoek scheurt open zodra het huis werkt.
Zelf aan de slag
Twijfel je over kleur of materiaal, vraag dan eerst een tegelmonster aan en houd het tegen de wand waar het tegelwerk komt.
Lijm, voegmiddel, siliconenkit en gereedschap bestel je in één keer bij de verwerkingsmiddelen.
Wil je een vel in het echt zien of je plan voorleggen, kom langs in de showroom in Volkel, of stel je vraag via contact.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mozaïektegels heb ik nodig per vierkante meter?
Mozaïek gaat per doos, niet per vierkante meter. Een doos Amsterdam glasmozaïek bevat 10 vellen van 322x322 mm, samen 1,04 m². Een doos Sevilla kitkat van 296x299 mm komt op 0,89 m². Reken je oppervlak uit, tel 10 procent op voor snijverlies en rond af op hele dozen.
Welke lijmkam gebruik je voor mozaïektegels?
Een fijne kam van 3 of 4 mm. De steentjes zijn 4 tot 8 mm dik, dus een grove kam duwt de lijm door de naden omhoog. Mapei rekent voor mozaïek met lijmkam nr. 4 en ongeveer 2,5 kg Ultrabond Eco PU 2k per vierkante meter.
Hoe lang moet mozaïek drogen voordat je gaat voegen?
Minstens 24 uur, en langer als de lijmverpakking dat aangeeft. Bij lage temperatuur of op een niet zuigende ondergrond duurt het langer. Voeg je te snel, dan komt de lijm door de naad omhoog en droogt de voeg vlekkerig op.
Kun je mozaïek over bestaande tegels leggen?
Op een binnenwand kan dat, als het oude tegelwerk vast zit en niet hol klinkt. Coba DTA 220 is daar geschikt voor, dankzij het hoge standvermogen. Maak de oude tegels eerst vetvrij en schuur de glazuurlaag ruw. In de doucheruimte is slopen en opnieuw afdichten meestal beter.
Bij welke temperatuur mag je mozaïektegels leggen?
Tussen 5 en 25 graden. Coba geeft die grenzen op voor DTA 220 en ze zijn een goede vuistregel voor andere tegellijm. De componenten van Mapei Ultrabond Eco PU 2k meng je tussen 5 en 30 graden. Werk buiten dus niet bij vorst en niet in de volle zon.
